Magia i historia run

Autorka: Józefina Jagodzińska

Runa Fehu, Runy potegi przyrodyRuny to najstarszy alfabet północnoeuropejski, używany co najmniej od II w. n.e na terenach Skandynawii (Norwegia, Gotlandia i wyspy duńskie), a od roku 500 n.e. także w dzisiejszej Polsce, na Rusi i Węgrzech. Futhark starszy składa się z 24 symboli. Nazwa alfabetu Futhark powstała z początkowych liter sześciu pierwszych run: Fehu, Uruz, Thurisaz, Ansuz, Raidho i Kenaz.

Najprawdopodobniej alfabet runiczny został zapożyczony od plemion północnej Italii (tzw. alfabet alpejski). Pamiętajmy, że Wikingowie na swoich smoczych łodziach swobodnie dopływali nie tylko do Bizancjum, ale i do brzegów Afryki. Ba, są dowody archeologiczne, że dopłynęli nawet do Vinlandii, czyli Ameryki Północnej, powtarzaj
ąc tym samym wcześniejszy wyczyn Celtów.

Niektórzy badacze zwracają uwagę na powiązania run z alfabetami fenickim, hebrajskim i wreszcie greckim,który to jest matką wszystkich współczesnych alfabetów europejskich i pierwszym znanym alfabetem, w którym zapisujemy samogłoski. Runy starszego futharku odpowiadają graficznie i fonetycznie odpowiednim literom alfabetu greckiego, co można prześledzić w tabelce Runy - znaczenie.

Odyn na swoim rumaku, Sleipnirze, kamień runiczny z Tjängvide, GotlandiaWedług wierzeń Wikingów runy wymyślił, a następnie podarował ludziom Odyn z rodu Asów, bóg wiatru, wojowników, mądrości, poezji, przepowiedni i magii.

Jako pierwotny bóg wiatru, kołyszący liśćmi drzew,  przewodnik dusz prowadzi na swoim ośmionogim rumaku Sleipnirze pędzący w powietrzu orszak, który porywał ludzi i zwierzęta niczym trąba powietrzna. Odyn przetrwał do dziś w ludowych opowieściach na teranie Niemiec, Anglii i Skandynawii właśnie jako władca Dzikiego Gonu. Dziki Gon odbywał się w każdy nów od nocy Beltane (Cethsamhain) aż do Samhain, w późniejszych legendach angielskich na czele orszaku jedzie już nie Odyn, a znany nam skądinąd legendarny czerwony król, Artur.

Inne imiona O
Frigg i dworka przy kądzieli, Alexander Murray, 1874, Manual of Mythologydyna to Wodan/Wotan. Od jego jego imienia pochodzi nazwa środy w językach duńskim, norweskim, szwedzkim i angielskim - onsdag, wednesday, czyli dzień Odyna/Wodana. Analogicznie piątek, friday był dniem Friggi, żony Odyna, która przędła chmury i władała proroctwami. Odyn zasiada na tronie Hlidskjalf, z którego widać wszystko, co dzieje się w dziewięciu światach. Jedyną osobą, która mogła wedle sag nordyckich usiąść na tym tronie, była właśnie Frigg.

Na wyspach brytyjskich Futhark uległ ewolucji, dzięki mieszaniu się plemion Anglów i Sasów do 33 znaków i tę odmianę pisma runicznego nazywano Futhorc. W tym alfabecie spisano m.in. spopularyzowaną ostatnio przez filmy Sagę o Beowulfie, nafaszerowany zagadkami dialog Salomon i Saturn czy Codex Vindobonensis z 795 roku n.e. Futhorc, zanim został wyparty w X wieku przez alfabet  łaciński, zdążył wytworzyć kilka odmian. Wyszły one z powszechnego użycia po najeździe normandzkiego księcia Wilhelma Zdobywcy na Anglię w 1066 roku na rzecz normańskiego, francuskiego i łaciny, a więc języków używajązych alfabetu łacińskiego.

Poza znaczeniem fonetycznym  runy miały przypisane słowne znaczenia, np. runa Thurisaz (th) oznaczała w futharku, tyle co thorn (cierń), a runa Uruz - tur. Współcześnie do zestawów kart, kamieni lub drewienek z runami dodaje się tzw. pustą runę, zwaną także Wyrd. Jej wylosowanie wskazuje, że nie można odgadnąć przyszłości w danej sprawie, jest ona zakryta.  Pojęcie Wyrd w staroangielskim i staronorweskim koresponduje ze współczesnym słowem los,a także karma. Jest także w mitologii imieniem jednej z Norn, bogiń losu. Wyrd pełniła w mitologii nordyckiej rolę Przeznaczenia przez duże P, kojarzono ją z przybywającym, przychylnym ludziom, a jednak wciąż niepojętym Księżycem.

Runy używano nie tylko jako
jako narzędzie służące przepowiadaniu przyszłości. Ryto i malowano na domach i na okrętach, zdobiono nimi w celach ochronnych różne przedmioty takie jak  biżuteria, broń, naczynia czy uprzęże. Pismo runiczne miało chronić przed wrogami i przyciągać powodzenie.  Dziś często są używane jako ozdoby, elementy zdobnicze i talizmany, a nawet jako odpromienniki radiestezyjne.

Józefina Jagodzińska

4 stycznia 2008, 
Księżyc w Baranie,
Wenus w Rybach





Tekst pochodzi ze strony - www.uni-garden.com - Astrologia i Tarot w praktyce - Warszawa.